ENG
Heargi DSC_0029
Foto / Govva: Lars Anders Sikku

TILBAKEKOMST. Lars Hættas og Anders Bærs manus og miniatyrer / MÁHCCAN. Lars Hætta ja Anders Bæra giehtačállosat & duojit

Type:
Foredrag
Når:
6. november, 13:00 - 20:00
Hvor:
Diehtosiida, Guovdageaidnu , kautokeino

Lars J. Hættas og Anders P. Bærs originale skriftstykker stilles ut for aller første gang når utstillinga Tilbakekomst. Lars Hættas og Anders Bærs manus og miniatyrer åpner 6. november 2019.  Det skjer i det samiske forsknings- og studentmiljøet på Diehtosiida i Guovdageaidnu. De originale håndskriftene er den eldste litteraturen forfatta på nordsamisk. Tekstene er filosofiske betraktninger og samtidsberetninger og knytta til Kautokeinoopprøret i 1852. Manuskriptet er skrevet på 1860-tallet under soning i fengselet på Akershus. Der samarbeida Lars Hætta og Anders Bær med Jens Andreas Friis om å skrive sine beretninger på samisk. I dag finnes originaldokumentene bevart i Nasjonalbibliotekets håndskriftsamling som en del av J.A. Friis sitt privatarkiv.

Hætta og Bærs tekster danner til sammen boka Muitalusat (Erindringer). I høst blir den utgitt på forlaget Orkana Akademiske. Utgivelsen er basert på ny forskning, transkripsjon og gjendiktning. I den forbindelse arrangerer forskergruppa bak bokprosjektet seminaret Lars Hættas og Anders Bærs fortellinger og duodji https://samas.no/se/a/lars-haetta-ja-anders-baera-muitalusat-ja-duodji den 6 november.   

Utstillinga Tilbakekomst inneholder foruten Hætta og Bærs originaler innlånt fra Nasjonalbiblioteket, autentiske miniatyrfigurer skapt av Lars J. Hætta i fengselet på Akershus. De fleste er ikke vist fram i Sápmi tidligere og tilhører Lars Anders Sikkus kolleksjon.

Utstillinga er i regi av Sámi arkiiva og Samisk høgskole. Riddo Duoddar Museat – Guovdageainnu gilišilju har stilt med utstyr.  

Åpninga skjer den 6.november 2019. Utstillinga varer til over påske 2020.
Arrangementet er et bidrag til feiringa av Bokåret 2019 og UNESCOS urfolksspråkår.

 

MII DÁHPÁHUVVÁ?

Mii:        Seminára ja čájáhusrahpan
Goas:    06.11. dii. 13:00– 16:00, joatká dii.. 18:00 -20:00         
Gos:       Diehtosiida, Guovdageaidnu

MÁHCCAN. Lars Hætta ja Anders Bæra giehtačállosat & duojit

Lars J. Hætta ja Anders P. Bæra originála čállosat čájehuvvojit vuosttaš geardde go čájáhus Máhccan. Lars Hætta ja Anders Bæra giehtačálus ja muorravajahagat rahppojuvvo skábmamánu 6. beaivvi 2019.  Dát dáhpáhuvvá sámi dutkan- ja studeantabirrasis Diehtosiiddas Guovdageainnus. Sudno originála giehtačállosat lea boarráseamos girjjálašvuohta mii lea čállojuvvon davvisámegillii.  Teavsttat leat filosofalaš árvvoštallamat ja muitalusat dan áiggi birra ja leat čadnojuvvon Guovdageainnu stuimmiide 1852:s. Giehtačálus lea čállojuvvon 1860-logus go čohkkáiga Akershusa giddagasas. Doppe Lars Hætta ja Anders Bær ovttasbarggaiga Jens Andreas Friisain čállit iežaska muitalusaid sámegillii. Dál vurkkoduvvojit origináladokumeanttat Nationálagirjerádjosa giehtačálusčoakkáldagas oassin  J.A. Friis priváhta arkiivvas.

Hætta ja Bæra teavsttat vuođđudit girjji Muitalusat (Erindringer). Dán čavčča almmuhuvvo girji Orkana Akademiske lágádusa bokte. Almmuheapmi váldá vuođu ođđa dutkamis, transkripšuvnnas ja ođđasisdiktemis. Dan oktavuođas lágida dutkiidjoavku, mii lea bargan girjeprošeavttain, seminára Lars Hætta ja Anders Bær muitalusat ja duodji https://samas.no/se/a/lars-haetta-ja-anders-baera-muitalusat-ja-duodji skábmamánu 6. beaivvi.   

Čájáhusas Máhccan leat Hætta ja Bæra originálaid lassin, mat leat luoikkahuvvon Nationálagirjerádjosis, maiddái álgovuolggalaš muorravajahagat maid Lars J. Hætta ráhkadii Akerhusa giddagasas. Eatnasat eai leat čájehuvvon Sámis ovdal ja gullet Lars Anders Sikku čoakkáldahkii.

Čájáhus lágiduvvo Sámi arkiivva ja Sámi allaskuvlla bokte. Riddo Duoddar Museat – Guovdageainnu gilišilju dollet rusttegiid.  

Rahpan lea skábmamánu 6. beaivvi 2019.  Čájáhus bistá 2020 beassážiid badjel. Lágideapmi lea oassin 2019 Girjejagi ja UNESCO eamiálbmotgiellajagi ávvudemiin.